Co dzieje się z drzwiami podczas alarmu pożarowego?

Po uruchomieniu alarmu pożarowego nie wszystkie drzwi w budynku zachowują się tak samo. Jedne powinny się zamknąć, inne muszą umożliwiać natychmiastowe wyjście, a określone rodzaje drzwi automatycznych mogą przejść do pozycji otwartej. Zależy to od funkcji przegrody, zastosowanych urządzeń oraz przyjętego scenariusza pożarowego.

Najważniejsze jest rozróżnienie drzwi przeciwpożarowych od drzwi pełniących funkcję wyjścia ewakuacyjnego. Pierwsze mają ograniczać rozprzestrzenianie ognia i dymu. Drugie muszą umożliwiać bezpieczne opuszczenie zagrożonej części budynku. W niektórych miejscach jedne drzwi realizują obie funkcje jednocześnie.

Dlaczego nie wszystkie drzwi otwierają się podczas pożaru?

Otwarcie wszystkich drzwi w budynku mogłoby przyspieszyć przemieszczanie się dymu i gorących gazów pomiędzy pomieszczeniami. Z tego powodu drzwi stanowiące element oddzielenia przeciwpożarowego powinny spełniać określone wymagania dotyczące zamknięcia otworu.

Jednocześnie drzwi znajdujące się na trasie ewakuacji nie mogą uniemożliwiać ludziom wydostania się ze strefy zagrożenia.

W praktyce oznacza to, że drzwi przeciwpożarowe mogą pozostawać zamknięte, ale nadal umożliwiać otwarcie od strony ewakuacji. Z kolei niektóre automatyczne drzwi rozsuwane powinny po sygnale pożarowym otworzyć się i pozostać w tej pozycji.

Odpowiednia reakcja zależy więc od funkcji drzwi, a nie od jednej zasady obowiązującej wszystkie wejścia.

Jak system SSP steruje drzwiami?

Centrala sygnalizacji pożarowej odbiera sygnały z czujek, ręcznych ostrzegaczy i innych urządzeń. Po spełnieniu warunków określonych w projekcie może uruchamiać odpowiednie sygnały sterujące.

Ich zadaniem jest nie tylko włączenie sygnalizatorów, ale również wywołanie reakcji powiązanych instalacji. Mogą one obejmować zwolnienie elektrotrzymaczy drzwi przeciwpożarowych, sterowanie wybranymi zamknięciami oraz współpracę z kontrolą dostępu.

Dlatego systemy sygnalizacji pożaru należy projektować z uwzględnieniem funkcji poszczególnych drzwi i wymagań ewakuacyjnych. Samo wykrycie dymu nie przesądza jeszcze o reakcji wszystkich urządzeń w obiekcie.

Co dzieje się z drzwiami przeciwpożarowymi wyposażonymi w elektrotrzymacz?

Elektrotrzymacz pozwala utrzymywać skrzydło w pozycji otwartej podczas normalnego użytkowania budynku. Jest to rozwiązanie spotykane między innymi na ciągach komunikacyjnych, gdzie stale zamknięte drzwi utrudniałyby przemieszczanie się ludzi.

Gdy system wyda odpowiedni sygnał, elektrotrzymacz zwalnia skrzydło. Samozamykacz powoduje wtedy jego zamknięcie.

Takie rozwiązanie pozwala oddzielić określone części budynku podczas pożaru, ograniczając możliwość rozprzestrzeniania się dymu i ognia przez otwór drzwiowy.

Ważne jest jednak, aby nic nie blokowało ruchu skrzydła. Pozostawiony w przejściu wózek, klin lub inny przedmiot może uniemożliwić prawidłowe zamknięcie drzwi.

Czy zamknięte drzwi przeciwpożarowe blokują ewakuację?

Nie powinny. Należy odróżnić zamknięcie skrzydła w ościeżnicy od zablokowania możliwości jego otwarcia przez człowieka.

Drzwi przeciwpożarowe znajdujące się na drodze ewakuacyjnej mogą pozostawać zamknięte, aby spełniać funkcję ochronną. Jednocześnie muszą umożliwiać wymagane przepisami korzystanie z przejścia.

W zależności od przeznaczenia stosuje się odpowiednie okucia, między innymi zamknięcia awaryjne lub przeciwpaniczne.

Nie wolno zakładać, że skoro skrzydło ma klasę odporności ogniowej EI30 albo EI60, to może być w dowolny sposób zamykane na klucz. Odporność ogniowa i możliwość bezpiecznej ewakuacji są odrębnymi wymaganiami.

Jak zachowują się drzwi z kontrolą dostępu?

W biurowcach, hotelach i zakładach pracy dostęp do części pomieszczeń może być ograniczony przez czytniki kart, elektrozaczepy lub inne urządzenia blokujące.

Podczas normalnej pracy użytkownik przedstawia kartę lub korzysta z innej metody autoryzacji. Jednak w przypadku ewakuacji rozwiązanie nie może wymagać od osoby opuszczającej zagrożoną strefę posiadania identyfikatora ani wykonywania dodatkowych czynności uniemożliwiających natychmiastowe wyjście.

Odpowiednio zaprojektowana kontrola dostępu może współpracować z systemem SSP, aby po wystąpieniu określonego alarmu zwalniać właściwe blokady.

Nie oznacza to jednak, że każde drzwi z czytnikiem mają automatycznie odblokowywać się w obu kierunkach. Sposób działania zależy od funkcji przejścia, wymagań bezpieczeństwa i dokumentacji projektowej.

Czy zanik prądu zawsze odblokowuje drzwi?

Nie. Zachowanie urządzenia zależy od rodzaju zastosowanego zamka, elektrozaczepu i sposobu zasilania.

Niektóre rozwiązania są projektowane tak, aby utrata zasilania powodowała zwolnienie blokady. Inne zachowują stan zamknięcia, co może być wymagane ze względów bezpieczeństwa określonych pomieszczeń.

Nie można więc przyjmować, że samo odcięcie prądu zapewni możliwość wyjścia z budynku.

W przejściach ewakuacyjnych należy zastosować odpowiednio dobrane urządzenia i sposób ich sterowania, które zapewniają wymagane warunki ewakuacji również w przewidzianych stanach awaryjnych.

Znaczenie ma także zasilanie rezerwowe systemów bezpieczeństwa. Jego zadaniem nie zawsze jest utrzymywanie wszystkich zamków w stanie zaryglowania, lecz zapewnienie działania instalacji zgodnie z przyjętymi wymaganiami.

Co dzieje się z automatycznymi drzwiami rozsuwanymi?

Automatyczne drzwi przesuwne stosowane w wejściach do budynków mogą stanowić element drogi ewakuacyjnej, jeżeli spełniają odpowiednie wymagania.

Polskie warunki techniczne przewidują, że drzwi rozsuwane wykorzystywane na drogach ewakuacyjnych muszą zapewniać możliwość otwierania automatycznego i ręcznego oraz odpowiednią reakcję na sygnał pożarowy.

W wymaganych przypadkach po sygnale z systemu wykrywania dymu chroniącego właściwą strefę drzwi powinny samoczynnie się rozsunąć i pozostać otwarte. Wymagania dotyczą również ich zachowania w razie awarii.

Takiego działania nie należy utożsamiać z drzwiami przeciwpożarowymi wyposażonymi w samozamykacz. Oba rodzaje konstrukcji pełnią inne funkcje.

Dlaczego scenariusz pożarowy jest tak ważny?

W większym budynku alarm może uruchamiać kilka powiązanych działań. System powinien wiedzieć, które urządzenia mają zareagować i w jakich warunkach.

Przykładowo sygnał pożarowy może powodować zwolnienie elektrotrzymaczy określonych drzwi, odblokowanie wybranych przejść ewakuacyjnych oraz uruchomienie urządzeń oddymiania.

Sposób działania wynika ze scenariusza pożarowego i dokumentacji sterowań. Nie powinien być ustalany dopiero podczas montażu przez przypadkowe połączenie przewodów.

Jak wyjaśnia poradnik dotyczący działania systemu SSP, centrala może współpracować z różnymi instalacjami, ale logika tej współpracy musi odpowiadać warunkom danego obiektu.

Jak sprawdzić działanie drzwi podczas odbioru instalacji?

Odbiór nie powinien ograniczać się do sprawdzenia, czy czytnik kart otwiera drzwi podczas normalnego użytkowania.

W ramach odpowiednio zaplanowanych prób funkcjonalnych należy sprawdzić reakcję przejść na przewidziane sygnały alarmowe oraz ich zachowanie w wymaganych stanach awaryjnych.

W szczególności warto zweryfikować:

• zwolnienie elektrotrzymaczy po odpowiednim sygnale,
• samoczynne zamknięcie i prawidłowe domknięcie drzwi przeciwpożarowych,
• możliwość otwarcia przejść na trasach ewakuacyjnych,
• reakcję elektrycznych blokad dostępu,
• działanie automatycznych drzwi rozsuwanych, jeśli pełnią funkcję ewakuacyjną,
• sygnalizowanie wymaganych stanów i usterek.

Próby powinny być przeprowadzane przez uprawnione lub odpowiednio przygotowane osoby, według dokumentacji oraz procedur bezpiecznych dla użytkowników budynku.

Jakie usterki mogą być niebezpieczne?

Jednym z problemów jest niesprawny samozamykacz. Drzwi mogą zostać zwolnione przez elektrotrzymacz, ale nie domkną się prawidłowo.

Niebezpieczne jest także klinowanie drzwi przeciwpożarowych albo samowolne zmienianie ustawień systemu kontroli dostępu.

W przypadku drzwi automatycznych problemem może być brak wymaganej reakcji na alarm lub awarię. Z kolei niewłaściwie skonfigurowana blokada elektryczna może utrudnić skorzystanie z przejścia ewakuacyjnego.

Dlatego istotne są okresowe kontrole, konserwacja i testy zgodne z wymaganiami dotyczącymi konkretnych urządzeń.

Podczas pożaru drzwi mają jednocześnie pomagać w ograniczaniu rozprzestrzeniania się zagrożenia i umożliwiać bezpieczną ewakuację. Odpowiedni efekt uzyskuje się dzięki właściwemu projektowi, współpracy systemów i regularnemu sprawdzaniu ich działania.

FAQ

Czy drzwi przeciwpożarowe zamykają się automatycznie podczas alarmu?

Drzwi wyposażone w odpowiedni samozamykacz i elektrotrzymacz mogą samoczynnie zamknąć się po zwolnieniu trzymacza przez system. Reakcja zależy od zastosowanego rozwiązania i projektu zabezpieczeń.

Czy kontrola dostępu może blokować drzwi ewakuacyjne?

Nie może uniemożliwiać natychmiastowego skorzystania z wyjścia w przypadku zagrożenia. Sposób wykonania blokady musi odpowiadać wymaganiom ewakuacyjnym danego przejścia.

Czy alarm pożarowy otwiera wszystkie drzwi w budynku?

Nie. Niektóre drzwi powinny się zamknąć, inne umożliwić przejście, a określone drzwi automatyczne mogą zostać otwarte. Reakcje wynikają z funkcji przejść i scenariusza pożarowego.

Czy drzwi z samozamykaczem można przytrzymać klinem?

Nie należy blokować drzwi przeciwpożarowych w sposób uniemożliwiający ich samoczynne zamknięcie. Jeżeli muszą pozostawać otwarte podczas normalnego użytkowania, należy zastosować odpowiedni dopuszczony system przytrzymywania i zwalniania.